Ünite 4.3. Dalgalanma Etkisi (RE)

Dalgalanma etkisinin tanımı

Aksaklıklar, bir tedarik zincirinde (TZ), TZ yapısını değiştiren ve performansı önemli ölçüde etkileyen yüksek etkili ve düşük frekanslı olaylardır. Bu sorunların bir TZ boyunca yayılması ve etkileri, “kartopu etkisi” veya “domino etkisi” olarak da bilinen dalgalanma etkisi (RE) olarak adlandırılır (boğa güreşi etkisi ile karıştırılmamalıdır). 

Dalgalanma etkisi, bir SC kesintisinin etkisi SC’nin bir bölümünde konumlandırılamadığında veya sınırlandırılamadığında ortaya çıkar. SC performansı üzerinde yüksek bir etkiyle sonuçlanan aşağı yönlü bir etki yaratır. Bu etkiler teslimat gecikmeleri, pazar payı ve itibar kaybı, daha düşük gelirler ve hisse senedi getirisi düşüşlerinden oluşabilir. Bunların hepsi bir araya geldiğinde yıkıcı olabilir.

Dalgalanma etkisinin nedenleri

Artan tedarik zinciri karmaşıklığı ve bunun sonucunda verimlilik ve hız üzerindeki baskı, ayrıca küreselleşen tedarik zincirinin kalıcı ulaşım altyapısının mevcudiyetine olan bağımlılığı, SC’deki aksaklık yayılımında çok savunmasız bir sistem yaratmaktadır.

Çok sayıda çalışma aracılığıyla, kesintinin bir SC’nin yürütülmesi ve performansı üzerindeki etkisinin nedenleri tanımlanmıştır. Kesinti riskleri ve bunların SC’deki yayılımı temel olarak tek kaynak kullanımı, düşük risk azaltma envanteri, kapasitelerin aşırı kullanımı, düşük seviyeli güvenlik teknolojileri, yığınlama ve eksik acil durum planlarından kaynaklanmaktadır.

Dalgalanma etkisinin genişliği ve ekonomik performansı nasıl etkileyeceği, sağlamlık rezervleri olarak da adlandırılan envanter veya kapasite tamponları gibi yedeklere ve toparlanma önlemlerinin hızına ve kapsamına bağlıdır.

Karşı Önlemler

Tedarik zincirinde dalgalanma etkisi kontrolü iki ana kapasite gerektirir: direnç ve toparlanma.

SC’lerin kesintilere karşı koruma sağlama ve kesinti meydana geldiğinde etkiyi azaltma kabiliyeti olan direnç için, proaktif aşamada risk azaltma envanteri, yedek kaynak kullanımı veya kapasite esnekliği gibi bazı fazlalıklar oluşturulmalıdır.

Kurtarma için bu yedeklilik, kapasite esnekliği, risk azaltma envanteri ve yedekleme kaynakları açısından reaktif acil durum planlarıyla birlikte etkinleştirilmelidir. Bu nedenle, proaktif aşamada risk ve SC esnekliğinin değerlendirilmesi ve tasarım ve planlama aşamalarına dahil edilmesi gerekmektedir. Reaktif aşamada, tedarik sürekliliğini korumak ve uzun vadeli etkiyi önlemek için gerekli olan hızlı stabilizasyon ve toparlanmayı sağlamak için alternatif nakliye rotaları veya tedarikçiler gibi acil durum planlarının operasyonel hale getirilmesi kontrol aşamasında hızlı bir şekilde gerçekleşmelidir.

Kesintinin SC üzerindeki etkisini ve malzeme akışının yeniden yönlendirilmesinin hem maliyetlerini hem de etkilerini değerlendirmek için şirketler, bu kurtarma politikalarını uygulamak için işbirliği ve SC görünürlük çözümleriyle desteklenen bir araca ihtiyaç duyarlar.


Önemli Çıkarımlar

•Dalgalanma etkisi, bir kesinti nedeniyle ortaya çıkar ve SC performansı üzerinde yüksek bir etkiye neden olan bir aşağı akış etkisi yaratır;
•Tedarik zincirinin karmaşıklığı, kesinti yayılımında çok savunmasız bir sistem yaratır;
•Dalgalanma etkisi kontrolü iki ana kapasite gerektirir: direnç ve toparlanma.


Anladığınızı kontrol edin

•Dalgalanma etkisinin sonuçları nelerdir?
•Kesinti riskinin nedenleri ve bunların SC’de yayılması nelerdir?
•Direnç ve iyileşme ile ne kastedilmektedir?


Bibliyografya

•Handbook of Ripple Effects in the Supply Chain – D. Ivanov, A. Dolgui, B. Sokolov

•https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01741690/document