Ünite 5.2. Siber Güvenlikten Siber Dayanıklılığa
• Siber Güvenlik Nedir?
• Siber güvenlik neden önemlidir?
• Beş Tür Siber Güvenlik
• Siber Dayanıklılık ve Siber Güvenlik Arasındaki Temel Fark
• Uygulamada Siber Güvenlik
• Uygulamada Siber Dayanıklılık
• Yönetilmesi gereken en önemli 5 siber güvenlik tehdidi
• Siber Güvenlik Kontrol Listesi
• Siber Güvenlikten Siber Dayanıklılığa Geçiş
• Siber güvenlik odaklı bir siber dayanıklılık programı oluşturmak
• Özet ve önemli çikarimlar
Siber Güvenlik Nedir?
Literatürde siber güvenlik, bilgi güvenliğinden operasyonel ve bilgisayar sistemi güvenliğine kadar çeşitli kavramları içermektedir. “Siber güvenlik” terimi genel olarak bilgisayarları, ağları, programları, varlıkları ve mülkiyet haklarını yasadışı erişim veya istismar odaklı saldırılardan korumak için geliştirilen bir dizi yöntem, prosedür ve uygulamayı ifade eder.
Siber güvenlik kavramı hedef kitleye bağlı olarak değişir. Bireyler için bu kavram güvenlik duygusu ve kişisel verilerin ve mahremiyetin korunması anlamına gelmektedir. Kuruluşlar için siber güvenlik, kritik iş operasyonlarının kullanılabilirliğini sağlamak ve operasyonel ve bilgi güvenliği yoluyla hassas verileri korumak anlamına gelir. Hükümetler içinse vatandaşların, kurumların, kilit altyapının ve bilgisayar sistemlerinin saldırılara veya veri hırsızlığına karşı korunması anlamına gelmektedir. Çeşitli tanımları olsa da, siber güvenlik genel olarak bireylerin, kuruluşların ve hükümetlerin bilgi işlem hedeflerini güvenli, özel ve güvenilir bir yaklaşımla gerçekleştirmelerine yardımcı olan geniş bir kaynak ve faaliyet yelpazesini ifade eder. Kısacası, Siber Güvenlik, bu şirketleri veya kullanıcıları, kullandıkları bilgilerin “CIA” – gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik depolamasını korumasını garanti etmek için takip eden birçok protokolü birleştirir. (Van Souls & Van Negurg, 2013: 98).

Siber güvenlik, sistemlerin, ağların ve programların dijital saldırılara karşı korunmasıdır.
Sistemlere, programlara, ağlara, cihazlara ve verilere yönelik siber saldırılara karşı savunmak için teknolojilerin, yöntemlerin ve kontrollerin kullanılması siber güvenlik olarak bilinir.
Amacı, teknolojilerin, ağların ve sistemlerin yetkisiz kullanımına karşı koruma sağlamak ve siber saldırı riskini azaltmaktır.
Siber güvenlik, bilgisayarların, mobil cihazların, sunucuların, ağların, elektronik sistemlerin ve verilerin kötü niyetli saldırılara karşı korunmasıdır. Genellikle BT güvenliği veya elektronik bilgi güvenliği olarak adlandırılır. Bu terim iş dünyasından mobil bilişime kadar pek çok farklı bağlamda kullanılmaktadır, ancak birkaç ortak grup vardır.
Siber güvenlik neden önemlidir?
•Siber güvenlik ihlalleri giderek daha pahalı hale geliyor
•Bir siber güvenlik ihlalinden etkilenen şirketler ağır cezalarla karşı karşıya kalabilir. Göz önünde bulundurulması gereken itibar zedelenmesi gibi finansal olmayan maliyetler de vardır.
•Siber güvenlik önemli ve yaygın bir konudur
•Yeni mevzuat ve raporlama gereklilikleri siber güvenlik risklerinin izlenmesini daha da zorlaştırmaktadır. Bu durum, yönetimin, kurulun siber risk stratejilerinin saldırı riskini azalttığından ve finansal ve operasyonel darbeleri engellediğinden emin olmasını gerektirmektedir.

•Siber saldırılar daha gelişmiş veya sofistike hale geliyor
•Siber saldırılar giderek daha sofistike hale geliyor ve saldırganlar daha geniş bir strateji yelpazesi kullanıyor. Bunlar arasında fidye yazılımı, kötü amaçlı yazılım ve sosyal mühendislik yer alıyor.
•Siber suçlar kazançlı bir iştir
•Vanson Bourne’un verilerine dayanarak, McAfee ve CSIS tarafından 2020 yılında yapılan bir çalışma, siber suçların küresel ekonomiye yıllık 1 trilyon dolardan fazla maliyeti olduğunu tahmin etmektedir. Saldırganlar siyasi, etik ve sosyal güdülerle de motive olabilirler.
Beş Tür Siber Güvenlik
1. Kritik altyapının siber güvenliği
SCADA (denetimsel kontrol ve veri toplama) sistemleri sıklıkla eski yazılımlara dayandığından, kritik altyapı kuruluşları diğer kuruluş türlerine kıyasla saldırılara karşı daha hassastır.
2. Ağ güvenliği
Ağ güvenliği, işletim sistemlerinizdeki, ağ mimarinizdeki, sunucu ve ana bilgisayarlarınızdaki, güvenlik duvarlarınızdaki, kablosuz erişim noktalarınızdaki ve ağ protokollerinizdeki güvenlik açıklarının giderilmesini içerir.
3. Bulut Güvenliği
Bulut güvenliği, buluttaki verilerin, uygulamaların ve altyapının korunmasıyla ilişkilidir.
4. Nesnelerin İnterneti (IoT) güvenliği
Nesnelerin İnterneti (IoT) için güvenlik, IoT’ye bağlı akıllı cihazların ve ağların korunmasını gerektirir. IoT cihazları, akıllı ışıklar, termostatlar ve yangın alarmları gibi insan müdahalesi olmadan internete bağlanan şeylerdir.
5. Uygulama Güvenliği
Uygulama güvenliği, yazılım veya web siteleri tasarlanırken, kodlanırken ve ortaya çıkarılırken güvensiz geliştirme prosedürlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan güvenlik açıklarının ele alınması anlamına gelir.

Siber Dayanıklılık ve Siber Güvenlik Arasındaki Temel Fark

Şirketinizin hem siber güvenlik stratejisi hem de siber dayanıklılık stratejisi için bir plana sahip olması gerekir çünkü siber güvenlik stratejisi bir veri ihlalini önlemeye veya kötü niyetli saldırı riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bir siber dayanıklılık stratejisi özellikle bu saldırıların etkilerini azaltmaya yardımcı olur.
Siber güvenlik, elektronik verileri korumak için kullanılan teknikler ve prosedürler olarak adlandırılır. Verilerin tanımlanması ve bulunmasının yanı sıra güvenliğini sağlamak için teknoloji ve iş yöntemlerinin uygulanmasını içerir.
Siber dayanıklılık, şirketinizin düzenli iş faaliyetlerine müdahale eden siber olaylardan kurtulma veya bu olayları derhal atlatma kapasitesidir. Bu iki kavramı birbirinden tam olarak ayırt edebilmek için kuruluşların maruz kalabileceği iki tür siber saldırıyı anlamak oldukça önemlidir:
•Bir bilgisayar korsanının veya ulus devletin hassas bilgileri çaldığı bir veri ihlali.
•Şirketinizi çevrimdışı hale getiren veya işinizi normal şekilde yürütmenizi zorlaştıran fidye yazılımı veya hizmet reddi saldırısı gibi kötü amaçlı bir etkinlik.
•Özetle siber güvenlik, bir işletmenin siber suçların yarattığı artan tehdidi savuşturma ve azaltma kapasitesidir. Buna karşılık, bir şirketin siber dayanıklılığı, veriler veya sistemler tehlikeye girdikten sonra hasarı (sistemlerine, prosedürlerine ve itibarına) önleme ve faaliyetlerine devam etme kapasitesidir. Siber dayanıklılık kavramı hem düşmanca hem de düşmanca olmayan tehditleri kapsar. Bilgisayar korsanları ve diğer kötü niyetli aktörler gibi düşmanca tehditler ve basit insan hatası gibi düşmanca olmayan tehditler.
•Aradaki farka bakmanın bir yolu, siber esnekliğin hiçbir siber güvenlik çözümünün mükemmel olmadığı veya tüm siber tehditlere karşı koruma sağlayamayacağı gerçeğini kabul etmek anlamına gelmesidir. Bu nedenle, her işletme her iki yöne de ihtiyaç duyar. Siber güvenlik stratejisinin amacı saldırıların geçmesini önlemektir. Bununla birlikte, siber dayanıklılık stratejisi, kaçınılmaz olarak gerçekleştiğinde etkiyi en aza indirmek için mevcuttur.

Uygulamada Siber Güvenlik
Pratik siber güvenlik önlemleri, siber dayanıklılık önlemlerinden daha belirgin olabilir. Siber güvenlik en azından şunları içerir:
- Cihazlarınızın her birinde en son aygıt yazılımı çalışıyor.
- Anti-virüs/malware koruması ve güvenlik duvarlarının güncel ve düzgün çalışıyor olması.
- En son yamaların tüm araçlara ve yazılımlara uygulandığından emin olun.
- Şirketin her kademesindeki tüm personelin potansiyel tehditler ve eylemlerinin kurumun savunmasına nasıl katkıda bulunacağı konusunda eğitilmesi.

Uygulamada Siber Dayanıklılık

•Siber dayanıklılık önlemleri şirketten şirkete farklılık gösterecektir, ancak iyi bir başlangıç noktası, siber olayların ve olayların işleri en çok nerede aksatabileceğini belirlemektir. Operasyonunuzun teknolojiye dayandığı ve hassas ve değerli verilerin depolandığı ve kullanıldığı yerleri listelemek, size hizmet sürekliliğinin nasıl etkilenebileceğine dair tam bir resim sunacaktır. İşte bu noktada “dijital ikiz” fikri siber esnekliğin sağlanmasında önemli bir rol oynayabilir. Şirketinizin veya prosedürlerinin dijital, simüle edilmiş bir modelini kullanarak toplam çıktı ve verimlilik üzerindeki etkiyi daha iyi anlayabilirsiniz.
Yönetilmesi gereken en önemli 5 siber güvenlik tehdidi
1. Kötü Amaçlı Yazılım
Son birkaç yıldır istikrarlı bir şekilde gerilemesine rağmen, kötü amaçlı yazılımlar siber güvenlik tehditlerinin en yaygın biçimlerinden biri olmaya devam etmektedir. Zarara neden olan veya yetkisiz erişime izin veren programları ve kod satırlarını kapsayan geniş bir kategoridir. “Kötü amaçlı yazılım” olarak kısaltılır.
Kötü amaçlı yazılımlar virüsler, truva atları, casus yazılımlar ve fidye yazılımları dahil olmak üzere birçok şekilde olabilir. Bir bilgisayara istenmeyen açılır pencereler yüklemek kadar önemsiz veya hassas dosyaları çalıp başka bir yere aktarmak kadar tehlikeli olarak kabul edilebilirler.
2. Kimlik Avı
Kimlik avı insan zafiyetlerini hedef alırken, kötü amaçlı yazılımlar zarar vermek için teknik faktörlere dayanır. Bu saldırılarda insanlar hassas bilgilerini vermeleri veya cihazlarına kötü amaçlı yazılım yükleyecek bir şeye tıklamaları için kandırılır. Sıklıkla daha büyük, daha zararlı saldırılar için başlangıç noktası olarak hizmet ederler.
Kimlik avı genellikle siber suçluların yetkili kişileri taklit ettiği veya cazip bilgiler sunduğu e-postalar şeklinde gerçekleşir. İnsanların korkuları ve arzuları bu mesajlar tarafından sıklıkla harekete geçirilir ve onları hızlı ve düşünmeden hareket etmeye sevk eder. Örneğin, birçok kişi kullanıcıların ödül kazandığını ya da yasaları çiğnediğini iddia eder.
3. İçeriden gelen tehditler
Siber güvenliğe yönelik tehditlerin çoğu bir kurumun dışından kaynaklansa da, en tehlikeli olanlardan bazıları kurumun içinden kaynaklanır. Bir çalışan gibi yetkili erişime sahip bir kişi, kasıtlı olsun ya da olmasın bir sistemi tehdit ettiğinde, bu içeriden gelen bir tehdit olarak kabul edilir.
İçeriden gelen bazı tehditler kötü niyetli değildir. Bu durum, yetkili bir kullanıcı kimlik avı kurbanı olduğunda ya da yanlışlıkla yanlış hesapta paylaşım yaparak sistemi istemeden tehlikeye attığında ortaya çıkar. Diğerleri, bilgisayarlarına kötü amaçlı yazılım yükleyerek eski işverenlerinden intikam alan memnuniyetsiz eski çalışanlar gibi kasıtlı olarak hareket edebilir.

4. Ortadaki adam saldırıları
Ortadaki adam (MITM) saldırıları olarak bilinen bir gizli dinleme türü, siber suçluların verileri noktalar arasında seyahat ederken yakalamasını içerir. Bu bilgileri geleneksel anlamda çalmak yerine kopyalayarak hedeflenen yere ulaşmasını sağlarlar. Sonuç olarak, hiçbir şey olmamış gibi görünebilir.
Kötü amaçlı yazılımlar, sahte web siteleri ve hatta hacklenmiş Wi-Fi ağları MITM saldırılarının olası yöntemleridir. Diğerlerine göre daha az yaygın olmalarına rağmen, tespit edilmelerindeki zorluk nedeniyle tehlike oluşturmaktadırlar. Bir kullanıcının çok geç olana kadar fark etmeden güvenliği ihlal edilmiş bir web sitesi formuna kişisel bilgilerini girmesi mümkündür.
•5. Botnetler
Bir diğer yaygın siber güvenlik tehdidi türü de botnetlerdir. Bunlar, tehdit aktörlerinin aynı anda birden fazla cihaz kullanarak saldırmasına olanak tanıyan çeşitli virüslü bilgisayarlardan oluşan ağlardır. Bu genellikle, suçluların bir sistemi taleplerle aşırı yüklediği ve çökmesine neden olduğu dağınık hizmet reddi (DDoS) saldırıları şeklinde kendini gösterir.
Siber Güvenlik Kontrol Listesi


Siber Güvenlikten Siber Dayanıklılığa Geçiş
Günümüz işletmelerinin siber güvenlik konusunda reaktif bir yaklaşımdan proaktif bir yaklaşıma geçmesi gerekiyor. Bunu başarmak için, sistemleri esnek hale getirmeye çok daha fazla önem vermemiz gerekiyor; bu da olumsuz siber olaylar karşısında tüm sistemlerden gerekli sonucu elde edebilmek anlamına geliyor. Siber dayanıklılık tamamen bir meydan okumaya hazır olmakla ilgilidir.
İşletmeler birkaç yıldır, tehditleri tespit etmek ve anında yanıt vermeyi kolaylaştırmak amacıyla siber güvenlik katmanları geliştirmeye odaklanmıştır. Değerlerine rağmen, bu sistemler tehlikeli bir strateji sergilemektedir: Hareketin hızını kötü adamlar belirliyor. Onlar güçlüdür ve her zaman avantaja sahiptirler.


1. Stratejik risk: Bunlar iş sürekliliği, itibar riski, rekabet, yasal sigorta riskleri ve diğerlerini içerir. Bu riskler zamanında azaltılmazsa, kurumun sürdürülebilirliğine darbe vurabilir.
2. Finansal Riskler: Finansal riskler, düzenleyici kurumlar, vergi karmaşıklığı ve çalışanların dış kaynak kullanımından etkilenmektedir.
3. Operasyon Riskleri. Bunlar, çalışanların refahından yapay zeka ve robot teknolojilerine kadar organizasyonel ve dijital işlevleri içerir. İş prosedürlerini ve ilgili herkesi etkileyebilir.
4. Uzaktan çalışma: Bir kuruluş bunun sonucunda siber tehditlere kolayca maruz kalabilir.
Siber esnekliğin amacı bunu ele almaktır. Bir ihlalin ne zaman gerçekleştiğini tespit etmek ve etkisini azaltmak önemli olmakla birlikte, tespit edilmesi, saldırılması ve zarar verilmesi daha zor hale gelmek de aynı derecede önemlidir.
Hepimiz pandemi nedeniyle üzerinde daha az kontrol sahibi olduğumuz zayıf güvenlik ve BT altyapısına sahip ağlarda evden çalıştığımız için, bu siber güvenlik yöntemi makul görünüyor. Siber esnekliğe sahip bir şirket, BT esnekliği anlamına gelir.
İşletmeler sadece salgın hastalıklara değil, çeşitli felaketlere karşı da dayanıklılık geliştirmelidir. İster doğal afet, ister ekonomik değişim veya başka bir şey olsun, öngörülemeyen her türlü olay kapsamlı bir felaket kurtarma planına dahil edilmelidir.
Bu tür öngörülemeyen durumlar, risk temelli yönlendirme için çok sayıda risk temelli fırsat sunar. Dijital dönüşüm bunların başında geliyor.Aşağıdaki dört risk temelli fırsat, siber güvenliğin ötesine geçerek siber dayanıklılığa geçme ihtiyacını vurgulamaktadır.
Aşağıdaki dört risk temelli fırsat, siber güvenliğin ötesine geçerek siber dayanıklılığa geçme ihtiyacını vurgulamaktadır.
•Siber güvenlik, siber saldırılara yanıt verirken, siber dayanıklılık daha çok potansiyel saldırıları öngörmekle ilgilidir.
•Siber güvenlik, bilgisayar sistemlerini, ağları ve verileri siber risklere karşı korumayı amaçlayan teknolojiler ve prosedürlerle ilgilidir.
Siber güvenlik biraz bu duvara benziyor. Daha çok bilgisayar korsanlarının BT güvenlik duvarını aşmasını engellemeye odaklanmıştır. Bu çoğu saldırıyı durdursa da, ortam değiştiğinde bilgisayar korsanları bu güçlü duvarı aşmanın yollarını bulabilir. Tüm önlemlere rağmen kuruluşlar yine de siber saldırılara karşı savunmasız kalabilir.

Siber güvenlik odaklı bir siber dayanıklılık programı oluşturmak

Bir siber saldırı durumunda, yedeklemeler veri koruması için çok önemlidir ve normal operasyonların kurtarılmasını hızlandırabilir.
Bu senaryoyu düşünün: Sofistike bir fidye yazılımı saldırısı ağınızdaki tüm verilerinizi şifreliyor. Bilgisayar korsanlarına fidye ödemeniz gerekiyor, aksi takdirde şifrelenmiş veriler yok edilecek. Verilerinizin düzenli ve kapsamlı yedeklerini tutarsanız, silinen verileri ayrı bir ağda kolayca kurtarabilirsiniz ve bu da size daha yüksek bir siber dayanıklılık düzeyi sağlar.
Şirketinizin siber dayanıklılık yaklaşımı ve siber güvenlik duruşu, kuruluşunuzun bir siber saldırıyla karşılaşıp karşılaşmayacağı değil, ne zaman karşılaşacağı zihniyetini benimsemeniz halinde daha başarılı bir şekilde geliştirilebilir.
Olası bir güvenlik ihlalini gündeme getirmekten kolluk kuvvetlerine, müşterilere ve yatırımcılara bildirmeye kadar, şirketinizin bir siber güvenlik olayı durumunda alacağı önlemleri gözden geçirmek, ilgili herkesin daha güvenli hissetmesine ve siber dayanıklılığı artırmasına yardımcı olacaktır.
Kurulu siber güvenlik ve siber dayanıklılığın önemi konusunda bilgilendirin
Kuruluşunuzdaki herkes, şirketinizin bir siber saldırıya karşı kendini savunmak ve saldırının başarılı olması halinde iş operasyonlarını kurtarmak için ne kadar hazırlıklı olduğu konusunda aynı fikirde değilse, başarılı bir dijital risk koruması ve siber güvenlik esnekliği elde edilemez. Buna kuruluşunuzun yönetim kurulu da dahildir.
Başarılı bir siber güvenlik esnekliği ve dijital risk koruması ancak herkes aynı fikirde olduğunda ve şirketinizin siber saldırılara karşı savunmaya ve bir saldırı başarılı olduktan sonra iş operasyonlarını sürdürmeye nasıl yeterince hazır olduğunu anladığında başarılabilir. Bu, kuruluşunuzun yönetim kurulunu da içerir.
Sürekli iyileştirme programı uygulamak
Siber güvenlik ve siber dayanıklılık programlarınız tek seferlik çabalar olarak düşünülmemelidir. Risk giderme, azaltma ve kurtarma çabalarınızdan sürekli olarak bilgi edinmeye çalışın. Örneğin, yamalanmamış sistemler gibi güvenlik açıkları hakkında sürekli uyarılar alıyorsanız, yama stratejilerinizi ve temponuzu yeniden gözden geçirmek isteyebilirsiniz.
“Parolalar iç çamaşırı gibidir: insanların görmesine izin vermeyin, çok sık değiştirin ve yabancılarla paylaşmayın.”
Chris Pirillo
ÖZET VE ÖNEMLİ ÇIKARIMLAR

- Programlara, ağlara ve sistemlere yönelik dijital saldırıları önleme uygulaması siber güvenlik olarak bilinir.
- Siber esneklik, kuruluşunuzun düzenli iş faaliyetlerini kesintiye uğratan bir siber saldırıya dayanma veya bu saldırıdan hemen geri dönme kapasitesi olarak sınırlandırılır.
- Özetle siber güvenlik, bir işletmenin siber suçların yarattığı ve giderek artan tehdidi koruma ve azaltma becerisidir. Siber dayanıklılık ise bir şirketin veri veya sistemleri tehlikeye girdikten sonra hasarı (sistemlerine, prosedürlerine ve itibarına) önleme ve faaliyetlerine devam etme becerisini ifade eder.
ANLADIĞINIZI KONTROL EDIN

Aşağıdaki soruların her birini düşünün. Bir cevaptan emin değilseniz, lütfen bir sonraki soruya geçmeden önce ihtiyacınız olan bilgiyi bulmak için okumalarınızı kontrol edin.
•1. Siber güvenlik nedir?
•2. KOBİ’lerin yönetmesi gereken en önemli siber güvenlik tehditleri nelerdir?
•3. Siber dayanıklılık ve siber güvenlik arasındaki temel farklar nelerdir?

